Frisgroen

Weg van de schaduw

Door Ingeborg Swart op dinsdag 22 maart 2016 20:20
  • ignore touch

    © Pixabay.com

mail pinterest

Maart is inmiddels alweer in volle gang. Niet lang meer nu, en dan zal alles weer beginnen te groeien en bloeien. Ik kijk er nu al naar uit. Het frisse gras, de bloesems aan de bomen, verse blaadjes aan alle planten, heerlijk!

Helemaal wanneer mijn paard binnenkort gaat verhuizen naar het ‘voorjaarsweiland’. Weg van het kale stuk waar de kudde de hele winter heeft gestaan en naar een nieuw landje vol met sappig, groen gras.

Toen ik van de week even bij het nieuwe weiland ging kijken kwam ik onderweg een heleboel krokussen tegen. Allemaal netjes met hun hoofdjes naar de zon gedraaid. Ineens moest ik denken aan iets wat een van mijn docenten een paar jaar geleden had gezegd. ‘Planten groeien niet naar het licht toe, ze groeien van het donker af.’ Trots vertelde hij dat tijdens een practicum. Ik weet nog hoe verward ik was. Mijn hele leven was ik in de veronderstelling geweest dat planten reageren op het licht om te groeien, en dat zou ineens niet kloppen?

Gelukkig viel het allemaal mee. Planten groeien natuurlijk gewoon naar het licht toe. Maar dat doen ze door reacties die opgewekt worden door de schaduw. Bepaalde receptoren in de plant registreren namelijk dat het aan een kant van de stengel donkerder is dan aan de andere kant. Die receptoren zetten dan een serie reacties in beweging, waarbij het hormoon auxine wordt gevormd. Dat hormoon zorgt ervoor dat de plantencellen aan de donkere kant zich langer gaan maken en gaan delen. Op die manier groeit de plant sneller aan de donkere kant.

Je kunt je voorstellen dat wanneer een rechte buis langer wordt aan een kant, maar niet aan de andere, dat hij dan krom gaat groeien. De extra groei gaat om de ‘buitenbocht’ en duwt daarbij de minder groeiende kant mee. Daardoor krijg je dus bijvoorbeeld de knik in de stengel die je vaak bij de planten in je vensterbank ziet. Omdat het hele proces wordt geactiveerd door het donker, zou je dus inderdaad kunnen zeggen dat een plant ‘van het donker af groeit’.

Dat alles doet de plant om zo veel mogelijk licht te kunnen opvangen. Hij probeert het donker te vermijden. Niet zo gek ook. Stel je maar eens voor dat je als pas ontkiemd plantje in een vol bos zou staan. Je hebt het zonlicht nodig om te overleven, dus wil je zo veel mogelijk kunnen profiteren van de beetjes licht die je om je heen kunt vinden. Helaas vangen alle planten om je heen ook licht en maken schaduwen op de grond. Door dan actief ‘van het donker weg’ te groeien, zul je het meeste licht kunnen opvangen, en daardoor heb je dan de beste overlevingskans.

Fantastisch toch? Wist jij dat planten zo direct op hun omgeving kunnen reageren?