Frisgroen

Verkleumde vlinders

Door Ingeborg Swart op vrijdag 25 januari 2019 17:45
  • ignore touch

    Koolwitje. © Pixabay

mail pinterest

Het voelt misschien nog niet zo, maar de dagen worden alweer langer en voor we het weten staat het voorjaar weer voor de deur. Voorlopig houdt de natuur zich nog mooi even koest, het kan immers toch zomaar gaan vriezen. Maar stiekem, achter de schermen, staan allerlei planten en dieren te springen om in actie te komen.

En soms doen ze dat al iets te vroeg, bijvoorbeeld als het net even een paar dagen wat warmer is. 

Zo kwam ik een tijdje terug plotseling een aantal rupsen tegen die alweer vrolijk aan het eten waren. Normaal zouden ze daarmee wachten tot het echt voorjaar is, maar blijkbaar vonden ze het warm genoeg. Dat kan prima, een aantal vlinder- of rupsensoorten heeft zelfs geen echte winterrust. Bij die soorten verschuilt de rups zich ’s winters, maar eet hij in zachte periodes gewoon door. Zo is hij direct klaar om te verpoppen wanneer het echte warme weer begint.

Dat werkt niet bij alle vlinders zo, overigens. Het leuke is dat vlinders allerlei verschillende strategieën hebben om de winter te overleven. Zoals ik noemde brengt een aantal soorten de winter door als rups, sommige daarvan compleet star en onbeweeglijk, andere nog af en toe etend. Maar er zijn genoeg soorten die voor andere opties kiezen. Bijvoorbeeld door als eitje de koude maanden te weerstaan. Vooral de dikkopjes gaan voor die optie. Een eitje is in principe minder kwetsbaar voor kou en uitdroging dan veel andere levensvormen. Er zit immers een omhulsel omheen, voedsel in, en ze zijn (in het geval van vlinders) klein genoeg om te voorkomen dat ze worden opgegeten door de meeste insecteneters.

De veiligheid van een omhulsel heeft een vlinder ook wanneer hij een pop is. Koolwitjes brengen daarom op die manier de wintermaanden door. Uiteraard is een pop groter, en moet hij dus goed verstopt zitten om niet opgepeuzeld te worden. Vaak hangen ze aan struikjes of liggen ze soms gewoon tussen de bladeren op de grond. Het is een risico, maar dan zijn ze straks natuurlijk wel als allereerst in vlindervorm bij de bloemetjes.

En dan zijn er nog de echte bikkels, de vlinders die gewoon in hun volwassen vorm overwinteren. Je kent vast de citroenvlinder wel, dat schattige, tere vlindertje kan in de winter gewoon aan een tak blijven hangen en zelfs als het vriest blijven leven. Andere soorten zoeken toch liever iets meer beschutting op, bijvoorbeeld in een schuur of holte in een boom. Dat is toch net iets veiliger wanneer het erg koud wordt.

Mocht je per ongeluk (of na bewust zoeken) een overwinterende rups, pop of vlinder tegenkomen, laat hem dan liever met rust. In hun verstilde situatie zijn ze kwetsbaarder dan je denkt, en verplaatsen of zelfs aanraken kan ze al snel hun leven kosten. Van een afstandje bekijken kan natuurlijk wel gewoon. Zulke mooie, bijzondere diertjes, die verdienen af en toe wat bewondering.