Plaat voor je kop

Plaat voor je kop 146: Normaal (I) - Oerend Hard

Door Wouter Bessels op Saturday 24 June 2017 13:00
  • ignore touch

    Oerend Hard - Normaal. © Centertainment / Pseudonym

  • ignore touch

    Normaal tijdens hun allerlaatste optreden in Pesse, mei 2015. © Andre Weima

mail pinterest

Het eerste album. Het debuut. De binnenkomer. Voor menige groep de start van een imposante discografie. Die eerste plaat, die is vaak allesbepalend. Zo ook 'Oerend hard'. De eerste lp van Normaal verscheen afgelopen week precies 40 jaar geleden.

Het album volgde zo’n 6 weken na de gelijknamige single, waarmee het viertal uit de Achterhoek gelijk de nummer 2-positie in de Top 40 pakte. Alleen ‘You’re my world’ van Guys ‘n’ Dolls hield ‘Oerend hard’ van de eerste plek. Het bewijs dat een opvallend liedje van een debuterend bandje niet op nummer 1 hoeft te staan om uit te groeien tot een klassieker van formaat.

De status van ‘Oerend hard’ is welbekend. Zowel het nummer, geschreven door Bennie Jolink (Buizen Beernd) en Ferdi Joly (Frederik Puntdroad), als het album hebben de laatste decennia een enorme impact gehad op de ontwikkeling en de status van popmuziek van buiten de randstad. 'Aan 't gevaor hadden zie nog nooit gedacht. Zie waren koning op de weg en dachten alles magBertus op zien Norton en Tinus op de BSA.' De zinnen staan inmiddels voor meer dan alleen motorcross.

Dialectrock

In de jaren zeventig werd er in Nederland slechts op kleine schaal in streektaal of dialect gezongen. De Groninger ballades van Ede Staal, de folk van Irolt (vooral het album 'Kattekwea'!) uit Friesland of singer-songwriter Gerard van Maasakkers uit Brabant, ze mogen natuurlijk nooit worden vergeten. Maar vanaf het moment dat Normaal in 1975 op het festival in Lochem met onversneden rock ’n roll a la Chuck Berry en ZZ Top haar Achterhoekse liedjes begon te spelen, was dat een doorbraak.

De dialectrock is geboren, met ‘Oerend hard’ als de bevestiging van die nieuwe stroming. En dat in een tijdperk waarin zingen in de Nederlandse taal al helemaal niet populair is in de popmuziek. Je hebt Herman van Veen, Bots en Boudewijn de Groot en dat is het eigenlijk wel. De jaren van Doe Maar, Frank Boeijen, Toontje Lager, Het Goede Doel en De Dijk zijn nog in aantocht.

Punk

Net als Daniël Lohues dat eind jaren negentig met Skik deed, zo besloot kunstenaar Bennie Jolink halverwege de jaren zeventig in zijn eigen taal te gaan zingen. Teksten recht uit het hart, herkenbaar, uitbundig, af en toe baldadig en een beetje platvloers. Het is Normaal ten voeten uit. Waarom zou je je ook in het Engels of het Nederlands uiten als je dat in je eigen taal het beste kan?

Als album is ‘Oerend hard’ net zoveel de punk van het boerenleven, zoals Ivy Green dat van Zuid-Holland is in hetzelfde jaar 1977. Lekker schoppen tegen de gevestigde orde, bij vlagen humoristisch en grappig. De plaat is muzikaal ook flink bij de pinken, getuige de vertaling van ‘Oh Carol’ als ‘Oh Deerne’: niet vies van een behoorlijke scheut rauwe rock ’n roll. Het zijn de uit het boerenleven gegrepen verhalen die de 'Anhangers' later woord voor woord zullen meebrullen. Latere albums van Normaal dijen veelal uit naar hoempa pa, blues, country en zelfs smartlappen (op hun eigen wijze), maar zeker op de eerste vijf albums van Normaal ligt de kracht in de eenvoud.

Erwin Musper

‘Oerend hard’ werd in de loop van 1977 opgenomen in de Telstar studio’s in Weert, het imperium dat onder leiding stond van platenbaas en producer Johnny Hoes. Normaal zat in de ‘stal’ van zijn zoon Adri-Jan Hoes. Die maakte in de filosofie van zijn vader regelmatig opnamen met nieuwe bandjes en gaf Normaal een kans. De groep werd ten tijde van de opnames van het album (dat op het Killroy-label van Telstar uitkwam) ook geleend voor achtergrondzang van menig carnavalskraker. Bennie Jolink vertelde dat ooit in de documentaire over Johnny Hoes bij ‘Het uur van de wolf’. Jolink tekende overigens zelf - als door de wol geverfde kunstenaar - voor het hoesontwerp van ‘Oerend hard’.

In de ballad 'Deerntje' speelt een zekere Erwin Musper mondharmonica. Die zou na zijn periode bij Telstar in de jaren tachtig uitgroeien tot een veelgevraagde producer en verkaste daarvoor zelfs naar Los Angeles. Hij nam onder meer Def Leppard, Bon Jovi, The Scorpions en Van Halen op. Nu heeft Musper een studio in Cincinnatti, waar bluesband King of the World vorig jaar een cd opnam. In die band zit de latere Normaal-drummer Fokke de Jong, waarmee voor Musper toch een zekere cirkel rond is.

  • gallerij afbeelding

    Oerend Hard - Normaal. © Centertainment / Pseudonym

  • gallerij afbeelding

    Oerend Hard - Normaal. © Centertainment / Pseudonym

 

'Twee motten'

Jarenlang was ‘Oerend hard’ niet in de oorspronkelijke versie verkrijgbaar. Na de originele lp verscheen er in de loop van de jaren tachtig een cd onder die titel en met dezelfde hoes, maar dat schijfje bevatte ook nummers van andere platen uit de begintijd van Normaal. Nu de plaat zijn veertigste verjaardag viert, is het album in een glorieus opgepoetste (geremasterde) versie in zijn originele vorm weer te koop, op gekleurd vinyl.

De plaat gaat vergezeld van een bonus-single: een in het Engels vertaalde versie van Dorus/Ton Manders’ ‘Twee motten’, met de Engelstalige versie van ‘Alie’ op de b-kant. Originele exemplaren uit 1979 zijn zeldzaam en brengen veel geld op. Niemand kocht de single destijds; Normaal in het Engels. Het sloeg niet aan. Niemand zat daar op te wachten. Als curiositeit past het plaatje prima bij ‘Oerend hard’. Een leuke bonus, maar wel van latere datum.

Veldtocht

Soms verlang ik terug naar de Veldtocht, de Krachttoer, de theatertournees. Normaal op z’n best. Herinner mij memorabele optredens in Dalfsen, Heerlen, Den Velde, Lengel, Steenwijkerwold, Schoonoord en Pesse. Altijd was ‘Oerend hard’ het moment waarop iedereen wachtte. Één groot ritueel dat de muziek in feite ontsteeg. Een stuk cultuurhistorie van de eerste orde, met de geur van bier, zweet, hooi en mest. Daar kan geen groots afscheidsconcert in het GelreDome tegenop. En toch moeten we altijd rekening houden met Bennie Jolink. Zong hij niet ooit 'Ik kom altied weer terug'?

De heruitgave van 'Oerend hard' met de bonus single 'Two Moths' is vanaf 1 juli te koop.

Zo klonk 'Oerend hard' tijdens het allerlaatste optreden van Normaal tijdens Muziekweekend Pesse op 30 mei 2015: